miejsce akcji zbrodni i kary
Autorem opracowania jest: Adrianna Strużyńska. Powieść Fiodora Dostojewskiego „Zbrodnia i kara” opowiada historię Rodiona Raskolnikowa, młodego mężczyzny, który dopuścił się zamordowania lichwiarki Alony Iwanownej i jej siostry, Lizawiety. Autor nie skupił się jednak na śledztwie, ale mrocznych zakamarkach ludzkiej psychiki. „Zbrodnia i kara” nie jest typową powieścią kryminalną, chociaż jej akcja w dużej części koncentruje się wokół motywu morderstwa. Głównym bohaterem nie jest przenikliwy detektyw, ale właśnie morderca. Czytelnik nie obserwuje skomplikowanego śledztwa i gromadzenia dowodów. Od samego początku wie, że to Raskolnikow jest mordercą. Dostojewski skoncentrował się na głębokiej analizie psychologicznej bohaterów, a zwłaszcza Rodiona. Powieść przedstawia, do jakiego upadku moralnego mogą doprowadzić człowieka bieda i żal. Autor opisał też powolny proces przemiany duchowej głównego bohatera. W utworze pojawiają się też inne postaci o skomplikowanej psychice: Sonia Marmieładow i jej ojciec oraz Arkadiusz Swidrygajłow. Można stwierdzić, że powieść Dostojewskiego stanowi przykład realizmu psychologicznego. Jest to dojrzała forma realizmu. Artyści tworzący w tym nurcie rozpatrywali ludzkie działania w kontekście motywacji psychologicznej. Zdawali sobie sprawę, że człowiek nie może kierować się wyłącznie intelektem, ponieważ w takim wypadku, zawsze postępowałby racjonalnie. W czasach, gdy powstała „Zbrodnia i kara” nie było jeszcze znane pojęcie podświadomości. Artyści domyślali się jednak, że człowiek często kieruje się uczuciami, które powstają w „głębinach jego duszy”. Raskolnikow uważał samego siebie za racjonalistę. Stworzył całą teorię na temat zbrodni i społeczeństwa. W rzeczywistości jednak, jego działania były w dużej mierze podyktowane biedą i rozczarowaniem swoim losem. Rodion musiał porzucić studia prawnicze z powodu problemów finansowych, dlatego bolał go widok zamożnej lichwiarki, która dorobiła się majątku na pożyczaniu pieniędzy na wysoki procent i przyjmowaniu kosztowności pod zastaw od ludzi ubogich. Dostojewski ukazał, do czego mogą prowadzić bieda i wykluczenie społeczne. Raskolnikow w końcu zaczął uważać się za wybitną jednostkę, która ma prawo łamać przyjęte zasady moralne. Stwierdził, że śmierć lichwiarki przyniesie więcej dobra, niż zła. Myślał, że będzie w stanie zachować zimną krew po dokonaniu zbrodni. Stało się jednak inaczej. Raskolnikow popadł w obłęd. Okazało się, że emocje odgrywają w jego życiu ważniejszą rolę, niż mu się wydawało. W końcu, główny bohater przyznał się do winy. W znacznym stopniu przyczyniły się do tego znajomość z Sonią oraz gra psychologiczna, którą śledczy Porfiry Pietrowicz prowadził z Raskolnikowem. Rozpoczęła się przemiana duchowa głównego bohatera. Raskolnikow przeszedł nawrócenie i zrozumiał, że nikt nie ma prawa decydować o cudzym życiu i śmierci. Zaczął też doceniać wsparcie Soni, która udała się za nim aż na Syberię. Raskolnikow był bohaterem skomplikowanym i wielowymiarowym, a przez to ciekawym. Podobnie można oceniać inne postaci. Sonia Marmieładow była prostytutką, ale jednocześnie pozostała skromną, głęboką wierzącą dziewczyną. Jej ojciec rozumiał, że alkohol niszczy mu życie, ale nie potrafił przestać pić. Swidrygajłow miał słabość do nieletnich dziewcząt i hazardu, a upadek moralny doprowadził go do samobójstwa. Bohaterowie niejednokrotnie byli rozdarci wewnętrznie. Jednocześnie odczuwali cierpienie i szczęście, doświadczali okrutnych myśli i aktów współczucia. Dostojewski starał się sięgnąć głębiej, wystrzegał się oceniania po pozorach. Bohaterowie ukazywali różne strony swojej osobowości, w zależności od sytuacji i targających nimi uczuć. Dzięki temu, postaci były realistyczne. Dostojewski ukazał, że nikt nie jest jednoznacznie dobry ani zły. „Zbrodnia i kara” jest powieścią polifoniczną. Autor oddał głos bohaterom, ograniczając komentarze narratora do minimum. Dzięki temu, czytelnik naprawdę może poznać sposób myślenia postaci utworu. Dzieło Dostojewskiego jest więc próbą odgadnięcia, co dzieje się w umyśle zbrodniarza. Czytaj dalej: Ponadczasowość Zbrodni i kary i jej wpływ na kulturę Ostatnia aktualizacja: 2022-01-31 21:10:28
Epilog Zbrodni i kary mówiże Sonia i Raskolnikow stanowią teraz jeden cały i niepodzielny rdzeń. I razem pokonają trudną drogę do odnowy i szczęścia. „Zbrodnia i kara” to historia człowieka, który zatracił się przez własną dumę i odzyskał siebie przez miłość. Jesteś w:Ostatni dzwonek -> Zbrodnia i kara Wydarzenia „Zbrodni i kary” rozgrywają się w ciągu dziewięciu i pół dnia (bez Epilogu), w lipcu 1865 roku w Petersburgu (miasto w tej epoce literackiej stanowiło bardzo istotny element w kształtowaniu losów poszczególnych postaci; czasem było nawet głównym bohaterem, np. Paryż w „Ojcu Goriot” H. Balzaka czy Łódź w „Ziemi Obiecanej” W. Reymonta). W Epilogu przenosimy się z Rodionem i Sonią na Syberię. Czas w powieści W powieści wnikliwy czytelnik dopatrzy się odnośników czasowych: Idea przestępstwa kiełkuje w głowie Raskolnikowa pół roku przed tym, gdy w lipcowy wieczór poznajemy głównego bohatera. Dowodem na to jest artykuł „O zbrodni” opublikowany na łamach „Słowa Periodycznego”, w którym młody autor popiera zbrodnię w imię dobra ogółu: „Przed pół rokiem, porzuciwszy uniwersytet, rzeczywiście napisałem artykuł(…)” (wypowiedź Raskolnikowa, rozdział V, część trzecia). Adres lichwiarki bohater dostał „jeszcze zimą” od znajomego studenta, na wypadek finansowych kłopotów. „Półtora miesiąca temu [przed morderstwem] przypomniał sobie ów adres”, a po upływie dwóch tygodni, po przypadkowym usłyszeniu rozmowy o korzyściach zabicia „bogatej jak Żyd” staruchy, sam postanowił ją zabić. W momencie rozpoczęcia powieści Rodia od miesiąca planuje morderstwo, np. dokładnie przeliczył ilość kroków od jego mieszkania do kamienicy Alony (730 kroków). Poznajemy Raskolnikowa, gdy od miesiąca planuje morderstwo. Pomysł zabicia nieuczciwej lichwiarki wpadł mu do głowy dwa tygodnie po tym, jak przypadkowo był świadkiem rozmowy o korzyściach zabicia staruchy. Znał ją ze słyszenia od zimy, a przypomniał sobie jej adres półtora miesiąca przed morderstwem. Idea zbrodni zaś zakiełkowała mu w głowie na pół roku przed początkiem akcji. Miejsca w powieści Miastem, w którym toczy się akcja, jest Petersburg. Prócz XIX-wiecznej stolicy Rosji akcja rozgrywa się w określonych przestrzeniach, począwszy od wynajmowanych pokoi, poprzez duszne szynkownie i traktiernie, a skończywszy na brudnych i opuszczonych podwórkach (patrz Konstrukcja czasoprzestrzenna i Petersburg w powieści). W Epilogu poznajemy również realia syberyjskiej Narracja występuje w trzeciej osobie liczby pojedynczej. Na tej płaszczyźnie Dostojewski odszedł od założeń realizmu, w którym występuje wszechwiedzący narrator (np. wie, o czym myślą postaci, co czują). W powieści osoba opowiadająca losy bohaterów często używa słów: „jakby”, „prawdopodobnie”, „wydaje się”, nie ujawnia swego stosunku do postępowania, charakteru postaci, nie ocenia, nie komentuje. Swym stosunkiem, a raczej jego brakiem, stara się dać nam przykład – nie oceniajmy z wyższością zbrodniarza, nie pochwalajmy jego zbrodni w imię społecznej sprawiedliwości, poczekajmy z opinią cierpliwie do końca powieści, wnikliwie czytajmy jego obserwacje. Czasem autor używa mowy pozornie test:Wydarzenia „Zbrodni i kary” rozgrywają się w ciągu:a) dwunastu i pół dniab) dziewięciu i pół dniac) siedmiu i pół dniad) pięciu dniRozwiązanieW powieści osoba opowiadająca losy bohaterów:a) wszystkie odpowiedzi są poprawneb) często używa słów: „jakby”, „prawdopodobnie”, „wydaje się”c) nie ujawnia swego stosunku do postępowania, charakteru postacid) nie oceniaRozwiązanieAkcja powieści rozgrywa się w:a) latach 70. XIX wiekub) latach 60. XIX wiekuc) latach 90. XIX wiekud) latach 80. XIX wiekuRozwiązanieWięcej pytań Zobacz inne artykuły: Partner serwisu: kontakt | polityka cookies